รร.เวียงเทพฯผุด’น้ำใสในโลกใบเขียว’

วันที่ 21 สิงหาคม 2551 จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์

ปลูกฝังนร.อนุรักษ์ธรรมชาติสำนึกบุญคุณป่าไม้และต้นน้ำ

น้ำและป่า เป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์และมีความสำคัญต่อระบบนิเวศวิทยาเป็นอย่างยิ่ง นับวันป่ากำลังจะสูญหายไปและน้ำเริ่มแห้งหายไปเช่นเดียวกัน เกิดสภาวะที่ไม่สมดุลตามธรรมชาติ  โลกร้อนและแห้งแล้ง เกิดภาวะโลกร้อน อันเนื่องมาจากทรัพยากรธรรมชาติถูกทำลาย ประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจในการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม ขาดการบำรุงรักษาต้นน้ำและป่าไม้ สิ่งที่เกิดขึ้นต้องสร้างจิตสำนึกให้ประชาชน เยาวชนช่วยกันอนุรักษ์น้ำและป่าไม้

ประกอบกับ ป่าห้วยแม่เป๊าะ อ.สอง จ.แพร่ อยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยหลวง และเป็นเขตป่า ต้นน้ำของอ่างเก็บน้ำพระราชดำริ เป็นต้นน้ำสำคัญของชาวห้วยหม้าย อ.สอง ปัจจุบันมีการบุกรุกตัดต้นไม้ทำลายป่าเป็นประจำ โรงเรียนเวียงเทพวิทยา ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ตั้งอยู่บริเวณดังกล่าว เห็นว่าหากปล่อยให้มีการบุกรุกตัดต้นไม้ทำลายป่าและขาดการดูแลอนุรักษ์ต้นน้ำลำธาร อาจทำให้หมู่บ้านไม่มีน้ำใช้ในอนาคตและเป็นการปลูกฝังให้นักเรียนซึ่งเป็นบุคลากรในท้องถิ่นได้อนุรักษ์ธรรมชาติอย่างยั่งยืน และดำรงชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงได้จัดทำโครงการสร้างฝายปลูกป่าและรักษาต้นน้ำเขตป่าชุมชน ต.ห้วยหม้าย 17 หมู่บ้านขึ้น

นายวีระชาติ สายใจ รองผู้อำนวยการโรงเรียนเวียงเทพวิทยา สพท.แพร่ เขต 1 เจ้าของโครงการ “น้ำใสในโลกใบเขียว” ผู้พลิกแผ่นดินปลูกป่า สร้างฝาย ในอ.สอง เล่าสิ่งที่เป็นแรงดลใจให้คิดทำว่า 40 ปีที่ผ่านมา ตอนนั้นเป็นเด็กอายุ 12 ขวบ เกิดในครอบครัวที่ค่อนข้างยากจน คุณพ่อคุณแม่ต้องอาศัยที่ดินผืนป่าที่ไม่มีเจ้าของใช้ทำมาหากินเลี้ยงครอบครัว โดยใช้ที่ราบลุ่มริมห้วยแม่เป๊าะเป็นที่ทำไร่ทำสวน นึกถึงบรรยากาศเก่า ๆ ที่เคยสัมผัสมา เช่น เล่นน้ำในลำห้วยที่ใสเย็นสบาย เคยหาปู ปลา ตามลำห้วย เคยเก็บเห็ด ขุดหน่อไม้ เก็บผักต่าง ๆ กินได้อย่างมากมาย มีอากาศที่เย็นสบาย ไม่แห้งแล้ง ฝนตกตามฤดูกาล ในฤดูแล้งประมาณเดือนเมษา ยน ยังมีน้ำในลำห้วยที่ไหลอยู่ตลอดเวลา มีน้ำดื่มกินอย่างสมบูรณ์ วันเสาร์-อาทิตย์มีความอยากที่จะไปช่วยคุณพ่อ-คุณแม่ทำงานในป่า ยิ่งได้นอนค้างคืนด้วยแล้วยิ่งมีความสุขมาก ได้ยินเสียงสัตว์ป่าส่งเสียงร้อง ทำให้เรารู้จักสัตว์ตามเสียงร้อง เมื่อคุณพ่อบอกให้ทราบและทำให้เราได้ศึกษาสภาพการดำรงชีวิตของสัตว์ป่านานาชนิดอีกด้วย

ปัจจุบันนี้ความสมบูรณ์เหล่านั้นหมดไปจากป่าผืนนี้แล้ว ป่าไม้ถูกทำลายอย่างหนัก ต้นน้ำแห้งเหือดหาย สัตว์ป่าขาดที่อยู่อาศัย ถูกมนุษย์ล่าจนสูญพันธุ์ไปแล้วบางชนิด เกิดภาวะโลกร้อน ผืนดินแห้งแล้ง ฝนไม่ตกตามฤดูกาล ประชาชนบางคนใช้ทรัพยากรป่าไม้และแม่น้ำอย่างไม่ประหยัด การดำรงชีพในปัจจุบันเป็นไปอย่างลำบากแตกต่างจากสมัยเมื่อ 40 ปี ที่ อยู่อย่างพอเพียงไม่เดือดร้อน มีความสุขท่ามกลางธรรมชาติและบรรยากาศที่สวยงาม สาเหตุอาจเป็นเพราะโลกและสังคมปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว มีเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทันสมัย ซึ่งเป็นที่มาของการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ

จากประสบการณ์ที่ผ่านมาทำให้มีแรงบันดาลใจที่จะสร้างบรรยากาศของป่าห้วยแม่เป๊าะผืนนี้ให้มีความอุดมสมบูรณ์ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง โดยมีความคิดว่า หากเราช่วยกันสร้างป่า ปลูกป่า สร้างต้นน้ำลำธารให้เกิดเป็นป่าที่สมบูรณ์แล้ว ระบบทุกระบบที่มีความเกี่ยวข้องกับป่าไม้และต้นน้ำย่อมมีความสมดุลกันอย่างสมบูรณ์แบบ และจะเป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตของชาว ต.ห้วยหม้าย เป็นอย่างดียิ่ง จึงได้ร่วมกับผู้บริหารโรงเรียน, คณะครูโรงเรียนเวียงเทพฯ จัดทำเกี่ยวกับป่าขึ้นมาตั้งแต่ปี 2549 โดยมีนักเรียนโรงเรียนเวียงเทพฯ ซึ่งได้รับความร่วมมือจากนายประ ทีป แสนแก้วทอง ผอ.โรงเรียน เป็นอย่างดี และประชาชน ต.ห้วยหม้าย ร่วมกิจกรรม คือ ในปี 2550 กิจกรรมปลูกป่า จำนวน 11,000 ต้น, กิจกรรมดูแลรักษาป่าและการศึกษาคุณประโยชน์ที่ได้รับจากป่าไม้, กิจกรรมรักษาต้นไม้ โดยการสร้างฝายชะลอน้ำไหลปีละ 2 แห่ง ล่าสุดสร้างฝายแบบกึ่งถาวร ในเดือน ก.พ. 51 และกิจกรรมปลูกป่า เมื่อวันที่ 12 ก.ค. 51 ที่ผ่านมา จำนวน 170,000 ต้น

ตลอดระยะเวลา 3 ปี ที่ผ่านมาจากโครงการที่ทำไม่ใช่แค่ปลูกต้นไม้ แต่ต้องสร้างความตระหนักให้คนเรารู้จักสำนึกบุญคุณของป่าไม้และต้นน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องที่ลำบาก มีอุปสรรคต่าง ๆ นานา และที่สำคัญคือ งบประมาณในการดำเนินการบางครั้งทำให้เกิดความท้อแท้ พอมาถึงกิจกรรมการสร้างฝายชะลอน้ำไหลกึ่งถาวร ที่ลำห้วยแม่เป๊าะห่างจากบริเวณอ่างเก็บน้ำพระราชดำริประมาณ 4 กิโลเมตร ใช้คนประมาณ 150 คน ทำให้มีกำลังใจอย่างสุดที่จะบรรยาย เพราะสิ่งที่ดำเนินการมา ได้สร้างความตระหนักให้ชาวบ้านได้เข้าใจและเห็นความสำคัญของป่าไม้และต้นน้ำ.

โชคชัย พนมขวัญ/ทวีศักดิ์ สุขเกษม

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: