สร้างแนวร่วมชุมชน.. ฟื้นฟูทะเลและป่าชายเลนทั่วประเทศ

วันที่ 13 สิงหาคม 2551 จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์

ประเทศไทย เป็นประเทศที่มีทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลที่หลากหลายและสวยงามเป็นเอกลักษณ์ โดยเฉพาะแนวปะการังที่งดงามและค่อนข้างสมบูรณ์ ในแต่ละปีจึงมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างประเทศไม่น้อยกว่า 10 ล้านคนที่เดินทางไปดำน้ำดูปะการัง และทรัพยากรทางทะเลที่หลากหลายตามหมู่เกาะต่าง ๆ อาทิ เกาะพีพี เกาะสุรินทร์ เกาะลันตา หมู่เกาะสิมิลัน รวมทั้งหมู่เกาะทางฝั่งตะวันออกของอ่าวไทย เช่น เกาะเสม็ด เกาะช้าง เป็นต้น ซึ่งเป็นที่มาของการสร้างงานและรายได้ของชุมชนในพื้นที่ ตลอดจนการเติบโตของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทางทะเลอย่างรวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของธุรกิจท่องเที่ยวโดยขาดความรับผิดชอบ และไม่มีการวางแผนบริหารจัดการที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม ประกอบกับคนส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ความเข้าใจเรื่องระบบนิเวศทางทะเลที่ถูกต้อง ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของไทยที่เคยอุดมสมบูรณ์อย่างแนวปะการัง แหล่งหญ้าทะเล และป่าชายเลนจึงอยู่ในสภาวะที่เสื่อมโทรม นอกจากนี้ยังส่งผลให้ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตทางทะเลมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องด้วย

ทั้งนี้ จากการสำรวจล่าสุดของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) พบว่า ภาวะ โลกร้อน และกิจกรรมการท่องเที่ยวต่าง ๆ เป็นปัจจัยสำคัญที่สร้างความเสียหายให้กับแนวปะการังและแหล่งหญ้าทะเล โดยเฉพาะปัญหาที่น่าเป็นห่วงคือ การกัดเซาะชายฝั่งที่นับวันจะรุนแรงมากขึ้น ซึ่งหลายพื้นที่มีอัตราการกัดเซาะรุนแรงเฉลี่ยปีละ 5 เมตร เป็นผลจากการบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลนเพื่อนำไปทำนากุ้ง หรือที่พักตากอากาศ

นายสำราญ รักชาติ
รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กล่าวว่า ความเสื่อมโทรมของแนวปะการัง แหล่งหญ้าทะเล รวมทั้งปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งที่เกิดขึ้น ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่กรมฯ ต้องดำเนินการแก้ไขและวางแผนป้องกัน ดังนั้นกรมฯ จึงได้หารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำยุทธศาสตร์ปะการังแห่งชาติและยุทธศาสตร์การจัดการป้องกันและแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง ขณะเดียวกันเพื่อให้การบริหารจัดการด้านการอนุรักษ์ การฟื้นฟูและการเฝ้าระวังการทำลายระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งของไทยมีประสิทธิภาพมากขึ้น กรมฯ โดยสำนักอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง จึงได้ทำโครงการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและป่าชายเลนขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นให้องค์กรปกครองท้องถิ่นและชุมชนโดยเฉพาะเยาวชนรุ่นใหม่ ได้เรียนรู้การมีส่วนร่วมในการดูแล อนุรักษ์และปกป้องทรัพยากรทางทะเล ตลอดจนการจัดการป่าชายเลนอย่างถูกต้อง ซึ่งถือเป็นพื้นฐานที่สำคัญของการฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายทางทะเลและชายฝั่งอย่างยั่งยืน

รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการดังกล่าวจะเน้นการประสานงานกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งมีพื้นที่ติดชายฝั่งทั้ง 23 จังหวัด ซึ่งเบื้องต้นกรมฯ ได้จัดสรรงบประมาณจำนวน 24.3 ล้านบาท เพื่อนำไปใช้ในการฝึกอบรมความรู้ด้านต่าง ๆ ตั้งแต่เรื่องประโยชน์และผลกระทบของระบบนิเวศทางทะเล รวมทั้งการบริหารจัดการป่าชายเลนที่ถูกต้องให้กับชุมชนและองค์กรปกครองท้องถิ่นซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมาย ขณะเดียวกันยังจะจัดกิจกรรมภาคปฏิบัติเพื่อเปิดโอกาสให้ชุมชนในพื้นที่ 23 จังหวัดชายฝั่งทะเลได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและกำหนดแนวทางป้องกัน เช่น การปลูกป่าชายเลน การเก็บขยะบริเวณชายหาด การเก็บขยะใต้ทะเล ตลอดจนการฟื้นฟูและเพิ่มปริมาณทรัพยากรสัตว์น้ำด้วยการปล่อยพันธุ์ปลาต่าง ๆ ซึ่งจากการประเมินผลชุมชนที่เข้าโครงการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนฯ พบว่าส่วนใหญ่มีความเข้าใจและเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรและระบบนิเวศทางทะเลมากขึ้น กรมฯ จึงเตรียมที่จะสนับสนุนชุมชนเหล่านั้นให้พัฒนาเป็นเครือข่ายในการเฝ้าระวังและดูแลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่เข้มแข็งต่อไปในอนาคต

ปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการบุกรุกป่าชายเลนที่เกิดขึ้นในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทย เป็นเรื่องสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันดูแลและปกป้อง โดยเฉพาะชุมชนในพื้นที่ ซึ่งเป็นผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง กรมฯ จึงจะเร่งจัดกิจกรรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการอนุรักษ์ ฟื้นฟูและการใช้ ประโยชน์จากทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งกับชุมชนต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง เพราะเชื่อมั่นว่า ความร่วมมือของชุมชนแต่ละพื้นที่จะเป็นกำลังสำคัญในการฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรทางทะเลและป่าชายเลนของไทยอย่างยั่งยืน.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: